10 zł 1989 r. dziesięć złotych10 zł 1989 r. Nominał: 10 zł Próba (stop): M-Mn (mosiądz manganowy) Wymiary: 22 mm Masa: 4,27 g Stempel: zwykły Rant: ząbkowany Wielkość emisji: 80.800.000 Data wejścia do obiegu: 1989 Stan: menniczy Moneta obiegowa przełomu PRL i III RP (przed denominacją 1995 roku) o nominale 10 zł ze stopu

Wpływ na cenę banknotów i monet ma ich zużycie obiegowe, a także błędy w biciu lub druku oraz nietypowy numer seryjny Peerelowskie banknoty wyceniane przez kolekcjonerów dziesiątki tysięcy złotych trafiają się niezwykle rzadko Większość pieniędzy emitowanych przed ostatnią wymianą z 1990 r., nadaje się na makulaturę. Więcej takich informacji znajdziesz na stronie głównej Niektóre monety i banknoty mogą mieć znacznie większą wartość niż nominał. A elektryzujące informacje o tysiąckrotnych przebiciach - jak np. wycena aluminiowej dziesięciogroszówki z 1973 r. na 15-20 tys. zł, sprawiają, że natychmiast przekopujemy domowe szpargały i wydzwaniamy do antykwariatów, pytając o wycenę znalezionych pieniędzy, pochodzących głównie dwóch dekad peerelu. Przeważnie jesteśmy jednak odprawiani z kwitkiem, bo bilon czy banknoty z tej epoki sprzedaje się kilogramami za grosze, a te egzemplarze z wyceną na poziomie kilku czy kilkudziesięciu tysięcy złotych, należy raczej sklasyfikować do grupy jednorożców. Aukcja monety 10-groszowej z ceną wywoławczą rzędu 14 tys. złotych, a ceną przebicia - 24 tys. zł, zorganizowana w październiku br. przez warszawski Antykwariat Numizmatyczny, nie jest wydarzeniem na porządku dziennym. - Szumne newsy o niezwykłej atrakcyjności kolekcjonerskich artefaktów peerelu i astronomicznych kwotach, jakie można za nie osiągnąć, mocno mijają się z rzeczywistością, są wybiórcze, nastawione przede wszystkim na klikalność. Potem dostajemy setki maili, dziesiątki telefonów i spędzamy wiele czasu wyjaśniając, że 10 groszy wyceniane na 20 tys. to rzadkość, a pieniądze peerelowskie, zwłaszcza banknoty zwykle są niewiele warte - twierdzi Damian Marciniak, właściciel Gabinetu Numizmatycznego w Warszawie. Dlaczego tak się dzieje? Kolekcjonerzy szukają wyjątkowych walorów, co trudno powiedzieć np. o resztkach wypłat z hiperinflacji lat 80. wypychających słoiki, czy szuflady naszych domostw. Czytaj także w BUSINESS INSIDER - O wartości pieniądza stanowi przede wszystkim jego stan. Idealny, nieużywany - podbija cenę. Np. słynną pięciozłotówkę bitą w latach 1958-1974, która na rewersie ma rysunek rybaka ciągnącego sieci, można sprzedać na aukcjach nawet i za 8 tys. zł, ale tylko, gdy nigdy nie była używana. Taka sama moneta pochodząca z obiegu jest natomiast sprzedawana na wagę, w cenie ok. kilkunastu złotych za kilogram - wyjaśnia Damian Marciniak. Dla inwestora to więc żaden interes. Drogie rarytasy O wartości starych nominałów świadczy zdobyta punktacja w procesie certyfikacji, który w Polsce rozwija się od ponad dekady. Monety i w ostatnich latach coraz częściej banknoty - oceniane są w naszym kraju zwykle przez niezależny amerykański podmiot Numismatic Guaranty Corporation (NGC) w 70-punktowej skali. Najwyższe notowania uzyskują pieniądze nieobiegowe, przy czym różnicę w wycenie może wywołać zaledwie kilka punktów. Najmniejszą natomiast wartość mają np. banknoty emitowane na przełomie lat 80 i 90., a więc w dobie galopującej w Polsce inflacji. - O ile w 1988 r. 10 tys. zł było banknotem o najwyższym nominale, tak w 1989 r. pojawiło się na jednym papierze 200 tys. zł a w 1992 r. - dwa miliony. Pensje nieraz były wypłacane w nieodpakowanych rulonach prosto z mennicy, a "drobniaków” często nawet nie opłacało się nosić do sklepów. Zalegały więc jak śmieci w mieszkaniach. Dziś, nawet w idealnym stanie nie są wiele warte - opowiada Damian Marciniak. Podobnie zresztą z pozostałościami z wymiany pieniędzy z 1950 r., w wyniku której rzesze Polaków straciły wszystkie swoje oszczędności. - Była to najbardziej złodziejska wymiana w historii Polski, przeprowadzona w ciągu trzy dni, przy czym najwyższe nominały drukowano w tajemnicy przed społeczeństwem poza granicami kraju - przypomina Damian Marciniak. Wówczas pieniądze, jakie trafiły do obiegu, produkowano na gigantyczną skalę. Np. pierwsza wersja ząbkowanej złotówki z aluminium, bitej w latach 1957-1985 r. liczyła aż 58 mln sztuk. Zobacz też: Czego to ludzie nie przemycą. 15 najdziwniejszych rzeczy jakie zatrzymała Krajowa Administracja Skarbowa - Do lat 80. nie było tak dużego nakładu innego nominału, który dodatkowo w całości trafił do obiegu. I najzwyczajniej w świecie się zużył. Można je dziś kupić po 10 zł za kilogram - opowiada Damian Marciniak. - Chyba, że trafia nam w ręce mennicza złotówka, nieużywana, cudem odłożona od razu do kolekcji - wówczas jej cena skacze - zaznacza. Dla przykładu, podczas niedawnych aukcji złotówka, która zdobyła w certyfikacji 65 punktów, została sprzedana za ok. 2 tys. zł. Taka sama moneta, ale z 67 punktowym certyfikatem znalazła nabywcę za 8,5 tys. zł. - Dla porównania złotówka z 1988 r., w idealnym stanie kosztuje 150 zł. Niewiele więcej niż koszt certyfikacji (100 zł) - zauważa numizmatyk. Wysoko wyceniane są też złotówki o małych nakładach (do 1 mln sztuk) i z wczesnego okresu emisji, np. te bite w latach 1967 - 1968. Kosztować mogą nawet po kilkaset złotych. "Bałwanki" po kilka tysięcy złotych Peerelowska numizmatyka bilonowa ma też kilka artefaktów. Jednym z nich jest pięciozłotówka z wizerunkiem rybaka na rewersie, z emisji z 1958 r., która nigdy nie weszła do obiegu. Poznać ją można po innym kształcie ósemki z daty bicia - w podstawowej odmianie cyfra 8 przypomina nieskończoność, z kolei w menniczej, nieużywanej jest bardziej zaokrąglona, podobna do bałwana. Monety te szybko trafiły na rynek kolekcjonerski. Podczas gdy te w wersji podstawowej sprzedawane są za przysłowiowe grosze, na wagę, "bałwanki” mogą kosztować kilka tysięcy złotych. - Np. na aukcji w lutym 2020 r. taka moneta zmieniła właściciela za ponad 6 tys. zł - opowiada Damian Marciniak. Wskazuje też na ciemną stronę słynnej dziesięciogroszówki z 1973 r., która na aukcjach kolekcjonerskich może przebić stawki rzędu 20 tys. zł. O wyjątkowości monety świadczy bowiem fakt, że została wyprodukowana próbnie w mennicy leningradzkiej. Stąd w okolicach szponów orła, gdzie zwykle są wybite litery MW (Mennica Warszawska), jest puste miejsce. Kto ją ma, może mówić o wielkim szczęściu kolekcjonera. Jednak w szufladzie babci i dziadka raczej jej nie znajdziemy. - Monety te były, podobnie jak "rybaki” z "bałwankiem” nieobiegową wersją, trafiając od razu na rynek kolekcjonerski. Do dziś, z tego co wiemy, zachowało się kilkanaście sztuk - ostrzega Damian Marciniak. Cenne są również dla kolekcjonerów monety z błędami, np. przekręcone rewersy pozwalają, niezależnie od stanu zachowania podbić stawkę z automatu o 100 zł. Czasem moneta częściowo jest odbita na części krążka, albo wybita z błędem w metalu – np. dziesięciozłotówka w aluminium - również może kosztować nawet kilkaset złotych, a czasem również i kilka tysięcy złotych. Nieużyty "brudas” w cenie W przypadku banknotów z peerelu, o Świętego Grala jeszcze trudniej, bo te papierowe pieniądze są zwykle bardziej zużyte niż bilon. Perełki jednak też się trafiają. Michał Niemczyk, właściciel Antykwariatu Numizmatycznego wspomina, jak pewnego razu w drzwiach antykwariatu stanął młody człowiek z dużą walizką, informując, że ma sporo przedmiotów do wyceny. W walizce były książki. Zobacz też: Moneta o sile miecza Wiedźmina - Jesteśmy Antykwariatem Numizmatycznym, więc interesują nas tylko numizmatyczne książki, a w tym zestawie nie było takiej ani jednej. Poinformowaliśmy grzecznie, by udał się do antykwariatu z książkami i tam wycenić cały zestaw. Jednak on z uśmiechem podniósł jedną z książek i otworzył ją …w środku prawie w każdej, między kartkami były banknoty z okresu PRL. Potem wytłumaczył, że jego dziadek tak ukrywał pieniądze, twierdząc, że nikogo nie zainteresuje stary atlas roślin lub zwierząt. W sumie było tam kilkaset banknotów, wspaniale zachowanych. Wiele z nich okazało się bardzo ciekawych z rzadką serią A lub AA oraz ciekawymi numeratorami. "Kolekcje książkową” sprzedaliśmy na aukcjach za kilkanaście tysięcy złotych, a książki zwróciliśmy - opowiada antykwariusz. Dodaje, że w banknotach z okresu PRL, niepodważalnym numerem jeden jest stan zachowania. To on potrafi podnieść cenę nawet o kilka tysięcy procent w stosunku do przedmiotu takiego samego, lecz w słabym stanie. Szczególnie cenne pieniądze - jak wskazuje Damian Marciniak - pochodzą z emisji w latach 1944-1947, oczywiście w stanie emisyjnym. To np. seria lubelska, czyli wydrukowane w drukarni w Moskwie w 1944 r., o nominałach 50 gr, 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 i 500 zł. W tym najwyższe nominały to zdecydowana rzadkość na rynku kolekcjonerskim. Z kolei 1948 r. pod polskie strzechy trafiła nowa seria nasączona socjalizmem - np. banknotach 5 i 10 zł widniał rolnik albo zwózka zboża, 50 zł - to rybak, grafiką stówki był robotnik, a na 500 złotych widniał górnik, zwany potocznie "brudasem”. Jeśli trafią się w stanie bezobiegowym, na aukcjach wyceniane są po kilkaset złotych, a niektóre kosztują jeszcze więcej. Nawet wśród banknotów lat 70., zwykle sprzedawanych po kilka, góra - kilkanaście złotych, pojawiają się bardziej wartościowe dla kolekcjonerów nominały. Np. banalna stówka z Ludwikiem Waryńskim emitowana w latach 70. i 80., którą swego czasu można było ściany tapetować, może zamienić się również w kolekcjonerski rarytas. - W paczce bezoobiegowej 100 takich banknotów sprzedamy za 200 zł. Co więcej, 100 zł z pierwszych lat emisji, o pojedynczych seriach może wzbudzić niemałe zainteresowanie kolekcjonerów, którym brakuje danej serii. Wówczas są skłonni zapłacić nawet 2 tys. zł za taki papierowy pieniądz w idealnym stanie - opowiada Damian Marciniak. Przeważnie jednak banknoty drukowane pod koniec lat 80, zwłaszcza te o niskich nominałach są wręcz niesprzedawalne. Buble drukarskie w cenie W cenie natomiast są - jak to zwykle u kolekcjonerów bywa - buble drukarskie. - Chodzi o banknoty, w których brakuje jednego koloru lub o przesuniętych elementach w druku. Stanowią pewną wartość kolekcjonerską, nawet jeśli są nieco sfatygowane - wyjaśnia ekspert. W latach 90. oraz na początku nowego millenium nie lada gratką w świecie kolekcjonerów był też banknot dwumilionowy z Ignacym Paderewskim, wyemitowany w 1992 r., w serii A z błędem na odwrocie. - Zamiast "konstytucyjny” pojawił się napis „konstytucyjy”. Gdy ten błąd odkryto, banknot natychmiast został wycofany z obiegu stając się atrakcją dla kolekcjonerów, którzy byli gotowi zapłacić za niego nawet 3 tys. zł - opowiada Damian Marciniak. Dwumilionowy Paderewski swój "fejm" stracił jednak znienacka 16 kwietnia 2015 r. - Wówczas NBP w ramach czyszczenia szuflad zapchanych peerelowskimi banknotami, rzucił na sprzedaż 23 tys. albumów, 190 zł za sztukę, ze wszystkimi typami banknotów drukowanych w latach 1974-1993. A wśród nich figurował również i nieszczęsny "Paderewski", którego cena rynkowa spadła do… 10 zł. Albumy rozeszły się jak ciepłe bułeczki. - Trafiwszy do kolekcjonerskiego obiegu, w kolejnych latach podrożały do 1,5 tys. zł. To dopiero jest potencjał - wskazuje Damian Marciniak. Inny wręcz mityczny artefakt to efekt wymiany sprzed 70 lat, w ramach której pojawiły się 4 serie, od A do D, banknotów 500 zł z górnikiem z 1950 r. - Te pojedyncze serie w stanach obiegowych można kupić za kilkaset złotych. Gdyby ktoś znalazł u siebie taki banknot w stanie nieobiegowym - aukcję zaczynamy na poziomie minimum 20 tys. zł - zaznacza Damian Marciniak. Za wartościowe uznaje się również nietypowe numery seryjne np. te złożone z ciągu samych cyfr (1234567), w ich różnych sekwencjach, bądź też odbiciach (1134311). Aczkolwiek, zdaniem Damiana Marciniaka, moda na tzw. „radary” przyszła do nas z USA, gdzie jednak banknoty mają numerator złożony z większej liczby cyfr, więc prawdopodobieństwa trafienia „radaru” jest tam duże mniejsze niż w Polsce – U nas więcej ludzi chce je sprzedawać niż kupować – kwituje ekspert. Coraz więcej kolekcjonerów Ostatnio o peerelowskich banknotach robi się głośniej na rynku kolekcjonerskim, zwłaszcza gdy firmy certyfikujące zaczęły na większa skalę punktować papierowe pieniądze, ukazując ich wartość. - Tym samym wzrosła kolejka chętnych i wśród inwestorów i kolekcjonerów - mówi Damian Marciniak. Wylicza, że w ciągu roku wyceny na tych pozycjach poszły w górę o 200-300 proc. Również Michał Niemczyk obserwuje rosnące w ostatnich latach zainteresowanie tematyką monet i banknotów z okres PRL. - Jeszcze kilka lat temu były nisko wyceniane, gdyż ich ogromne ilości zawalały domowe szuflady. Stąd większość kolekcjonerów oraz samych sprzedających nie przywiązywała wagi do tych numizmatów. Dziś mamy większą świadomość, że wprawdzie 90 proc. zachowanych monet z okresu PRL jest w bardzo słabym staniem, z tej epoki pochodzą też i monety piękne oraz drogie. Weźmy na przykład monety próbne niklowe z PRL-u. Jeszcze kilka lat temu komplet monet był do kupienia za 120 tys. złotych (ok. 350 monet od 1949 roku do 1989), dziś ten sam komplet kosztuje 250 tys. złotych. Grono kolekcjonerów monet PRL rośnie co roku, monet nie przybywa, więc ceny rosną wraz z zainteresowaniem oraz dostępnością wybranych egzemplarzy - przekonuje Michał Niemczyk. Epidemia podniosła ceny Pozytywnie na cały rynek kolekcjonerski wpłynęła pandemia - wiele osób zaczęło szukać alternatyw inwestycyjnych. Damian Marciniak zaznacza, że nie tylko ożywili się inwestorzy. Wzrosła też liczba kolekcjonerów, jak i osób zbierających stare monety i banknoty z sentymentu do czasów peerelu. - Lockdown, kwarantanna, home office, słowem zamknięci w czterech ścianach, zaczęliśmy szukać hobby dostępnego z poziomu domowych pieleszy. Świetną alternatywą okazało się zbieranie kolekcjonerskich pieniędzy. Od dwóch dekad nie widziałem tak dynamicznego wzrostu w branży - zapewnia Damian Marciniak. Dodaje, że znaczna część inwestorów szybko przekształca się w kolekcjonerów. - Nie mają serca pozbyć się swoich zbiorów - uśmiecha się ekspert. Jak z głową kolekcjonować peerelowskie banknoty? Przede wszystkim warto - jak radzą fachowcy - kupować te z certyfikatem, w firmach numizmatycznych, na aukcjach. - Nie znam kolekcjonera, który by stracił na kolekcji, ale znam wielu inwestorów, którzy na tych inwestycjach tracili, bo kupowali przy zbyt dużej presji na okazję, bez głębszej analizy wartości historycznych. To podstawowy błąd. Nie należy od razu rzucać się na głęboką wodę. Lepiej zacząć zbierać stare pieniądze w cenach na poziomie kilkudziesięciu złotych. To pozwala poznać rynek. Łatwo też ulec urokowi marketingu. Żelazna zasada mówi - rzeczy powstające z myślą o kolekcjonowaniu, nie są warte kolekcjonowania. Np. na bazie hossy na rynku numizmatycznym, banki emitują okolicznościowe monety w małym nakładzie, które dobrze się sprzedają, ale po emisji ich marketing się kończy, nikomu nie zależy na podbijaniu stawki i szybko tracą na wartości - ostrzega Damian Marciniak. Ekspert zaznacza również, że czyszczenie i polerowanie monet zabija ich wartość kolekcjonerską. Co więcej, odrzucają je nawet firmy certyfikujące.

Monety o nominałach 1, 2 i 5 groszy bito z mosiądzu manganowego do 2014 r., potem zmieniono materiał na stal powlekaną mosiądzem. 2 stycznia 2020 r. Narodowy Bank Polski wprowadził do powszechnego obiegu monety: 10 groszy, 20 groszy, 50 groszy i; 1 złoty; ze stali pokrytej miedzią i niklem, bez zmiany wzorów awersu i rewersu

Kilka razy obróć pieniądz w palcach, zanim go wydasz – radzą oszczędni. Ale przyjrzeć się monecie przed zapłaceniem nią w sklepie warto z innego jeszcze powodu. Masz taką monetę o nominale 2 złote w portfelu? Ważny jest ten jeden szczegół. Można zarobić fortunę! Na to powinieneś zwrócić szczególną uwagę! Sprawdź!- Kilka razy obróć pieniądz w palcach, zanim go wydasz – radzą oszczędni. Ale przyjrzeć się monecie przed zapłaceniem nią w sklepie warto z innego jeszcze takie 2 zł? Ważny jest jeden szczegół! Zobacz, jaki!Zwykła dwu- czy pięciozłotówka może mieć wartość wielokrotnie wyższą, niż wskazuje na to jej nominał. Pod warunkiem że w procesie jej produkcji zdarzył się błąd. Im usterka rzadsza, a wybitych z nią monet mniej, tym więcej za wadliwy pieniążek zapłaci kolekcjoner. Takie wadliwe monety nazywa się SZCZEGÓŁÓW ZNAJDZIESZ >>> TUTAJ << Kup 1949 w kategorii Numizmatyka, monety na Allegro - Najlepsze oferty na największej platformie handlowej.

Z dniem 30 października wprowadzono do obiegu monety (do 1 złotego) oraz banknoty wcześniej wydrukowanej i przechowywanej w tajemnicy emisji 1 lipca 1948. Wyższe nominały (10, 20, 50, 100 i 500 złotych) były drukowane za granicą, a 2 i 5 złotych w PWPW w Łodzi, jako uzupełnienie niższych nominałów będących w obiegu.